ฝ้า กระ จุดด่างดำ เกิดจากเซลล์เม็ดสีที่ทำงานมากเกินไป เซลล์เหล่านี้จะสร้างฝ้า (สารที่ทำให้ผิวหนังดูคล้ำ) กระ คือจุดสีน้ำตาลที่เกิดบริเวณผิวที่ถูกแสงแดด ซึ่งจะจางหายไป จุดด่างดำ จะเกิดขึ้นภายหลังและไม่จางหาย ฝ้ามักเกิดในผู้หญิงในวัยเจริญพันธุ์ และผู้หญิงผิวคล้ำ ซึ่งอยู่ในพื้นที่ที่มีรังสีอุลตราไวโอเลตสูง
ฝ้า กระ จุดด่างดำ ทำให้เสียโฉมและความทุกข์ทางใจ การศึกษาวิจัยพบว่าฝ้า กระ จุดด่างดำมีผลกระทบทางลบด้านอารมณ์ ชีวิตทางสังคม และกิจกรรมนันทนาการ
ฝ้าเกิดจากอะไร
สาเหตุการเกิดฝ้ายังไม่ทราบแน่ชัด ปัจจัยเอื้อ ได้แก่ การมีผิวสีคล้ำ รังสีอุลตราไวโอเลต (UV) ฮอร์โมน (การตั้งครรภ์ การกินยาคุมกำเนิด) ความบกพร่องทางพันธุกรรม การใช้เครื่องสำอาง ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ และยาแก้โรคชัก ฝ้าอาจเกิดจากเมลาโนไซต์บนผิวหนังก็ได้
ลักษณะของฝ้า
ฝ้ามีรูปร่างไม่ปกติขนาดน้อยกว่า 5 มิลลิเมตร สีของฝ้าเป็นสีน้ำตาลอ่อนถึงสีน้ำตาลเข็ม หรือสีน้ำเงินหม่น (ash/blue) ขึ้นอยู่กับตำแหน่งของเมลานิน เช่น เม็ดสีผิวของหนังแท้จะมีสีเทาหรือสีฟ้าเข้มขึ้น
ฝ้าจะกระจายตัวอย่างสมมาตร สามารถมองเห็นบนผิวบริเวณใบหน้าที่ถูกแสงแดด ฝ้าที่เกิดจากการตั้งครรภ์จะลดลงภายใน 1 ปีหลังคลอด
การรักษาฝ้า
การรักษาจะใช้สารทำให้ผิวกระจ่างใส การทำทรีตเมนต์ผลัดเซลล์ผิว และการบำบัดด้วยเลเซอร์และแสง หากผิวสีคล้ำอาจใช้สารทำให้ผิวกระจ่างใสเฉพาะที่นานกว่า 6 เดือน
ฝ้าต้องรักษาคู่กับการป้องกันแสงแดด เช่น หลีกเลี่ยงการตากแดด สวมเสื้อผ้าและหมวกเพื่อป้องกันแสงแดด ทาครีมกันแดดที่ป้องกันได้ทั้งรังสียูวีเอ (UVA) และรังสียูวีบี (UVB) ที่มีค่า SPF 30 ขึ้นไป ทาครีมกันแดดก่อนออกนอกบ้านทุกครั้ง และควรทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง เมื่ออยู่นอกบ้าน
การรักษาฝ้าในระยะแรกออาจใช้สารทำให้ผิวขาว และเรตินอยด์ การใช้สารทำให้ผิวกระจ่างใสเป็นการรักษาฝ้าที่สำคัญ สารทำให้ผิวกระจ่างใสที่ใช้รักษาฝ้า คือ ไฮโดรควิโนน (Hydroquinone) กรดอะซีลาอิก (Azelaic acid) เมควินอล (Mequinol) และกรดโคจิก (Kojic acid) เตรทติโนอิน (Tretinoin) จะช่วยผลัดเปลี่ยนเซลล์ผิว ลดการกระจายของเมลานิน ช่วยให้สารกระตุ้นซึมตัวได้ดีขึ้น ไม่ควรใช้สารเรตินอยด์ระหว่างการตั้งครรภ์เพราะสารเทอราโทเจนจะทำให้ทารกในครรภ์ผิดปกติ
สารทำให้ผิวกระจ่างใส มีส่วนผสมหลักของพืชธรรมชาติจากประเทศฝรั่งเศส ประเทศสเปน ประเทศแอฟริกา ประเทศแคนาดา และเทือกเขาแอลป์สวิส สารทำให้ผิวกระจ่างใสจะไปยับยั้งการทำงานของเอนไซน์ไทโรซิเนส (Tyrosinase) ซึ่งช่วยให้ฝ้าลดลงภายใน 14-60 วัน โดยไม่มีผลข้างเคียง
การรักษาฝ้าด้วยเลเซอร์และแสง
การรักษาฝ้าด้วยเลเซอร์และแสงใช้กับคนไข้ที่ดื้อยา
เครื่องเลเซอร์เฮลิออส ทู (Helios II) คืออะไรและทำงานอย่างไร
ในกรณีที่ครีมและการลอกผิวไม่เพียงพอ หรือกรณีที่เม็ดสีอยู่ลึกเกินกว่าที่วิธีเหล่านั้นจะเข้าถึง เลเซอร์เป็นขั้นตอนถัดไป
Helios II เป็นเครื่องเลเซอร์ fractional Q-switched Nd:YAG ผลิตโดย LASEROPTIK ประเทศเกาหลี ปล่อยแสงสองความยาวคลื่น และเป้าหมายในทั้งสองกรณีคือเมลานิน
- 532 นาโนเมตร รักษารอยที่อยู่ตื้นกว่า ทั้งกระ จุดด่างดำจากแดด และรอยสักสีแดง สีส้ม หรือสีเหลือง
- 1064 นาโนเมตร เข้าถึงลึกกว่า เข้าถึงฝ้าในชั้นหนังแท้ และรอยสักสีดำหรือสีน้ำเงิน
หัวยิงแบบ Fractional แบ่งลำแสงเป็นลำเล็ก 81 ลำ ทำให้ผิวโดยรอบไม่เสียหาย และเทคโนโลยี DOE ทำให้ลำแสงสม่ำเสมอ ช่วยลดความเจ็บ ระยะพักฟื้น และความเสี่ยงของผลข้างเคียง
Helios II ยังใช้ทำ Carbon Laser Peel ได้ โดยทาคาร์บอนบาง ๆ บนผิว แล้วใช้เลเซอร์ยิงคาร์บอนออก ช่วยทำความสะอาดรูขุมขนและทำให้ผิวกระจ่างใส
ประโยชน์ของเครื่องเลเซอร์เฮลิออส ทู
- กำจัดฝ้า
- ลบกระ
- ลบรอยสัก
- ลบปานโอเต (Nevus of Ota)
- ลบ Becker’s nevus
- แก้ผิวด่าง (Lentigo)
- แก้สีผิวไม่สม่ำเสมอ (Uneven skin tone)
- ลบปาน (Café au Lait’s spots)
- ลบกระผู้สูงอายุ (Age spots)
- ฟื้นฟูผิว (Skin rejuvenation)
ระยะเวลาการรักษา
ควรรักษาอย่างน้อย 8 ครั้งขึ้นไป หรือ 3-5 ครั้งสำหรับรอยโรคบนชั้นหนังแท้ การรักษาแต่ละครั้งควรห่างกันไม่เกิน 4-6 สัปดาห์ การรักษาครั้งต่อไปอาจต้องใช้พลังงานเลเซอร์ที่สูงขึ้น เพื่อกำจัดเม็ดสีตกค้าง
การดูแลหลังการรักษา
ควรทาขี้ผึ้ง เช่นปิโตรลาทัม (Petrolatum) บริเวณที่ยิงเลเซอร์ เพื่อให้แผลชุ่มชื่น ความชุ่มชื่นจะทำให้แผลหายเร็ว ควรทาขี้ผึ้งต่อเนื่องจนกว่าแผลหาย แผลจะตกสะเก็ด 1-2 สัปดาห์ การประคบเย็นสามารถบรรเทาอาการปวดได้ ควรใช้ครีมกันแดดและเสื้อผ้ากันแดดเพื่อลดความเสี่ยงของการเกิดรอยดำ ควรป้องกันแสงแดดอย่างต่อเนื่อง
ความปลอดภัยของเครื่องเลเซอร์เฮลิออส ทู
เครื่องเลเซอร์เฮลิออส ทู ได้รับการรับรองโดยองค์การอาหารและยา (FDA) ของประเทศไทย ประเทศสหรัฐอเมริกา และประเทศเกาหลี ตลอดจน มาตรฐาน CE (Conformité Européenne) ของเขตเศรษฐกิจยุโรป
ทำไมต้องรักษาฝ้า กระ ที่โรงพยาบาลกมล
วินิจฉัยก่อน เลเซอร์ทีหลัง ฝ้า จุดด่างดำ และรอยดำหลังการอักเสบ หน้าตาคล้ายกันแต่ตอบสนองต่างกันมาก การยิงเลเซอร์ฝ้าที่อยู่ลึกด้วยการตั้งค่าที่ผิดทำให้เข้มขึ้น แพทย์ของเราประเมินความลึกและชนิดของเม็ดสีก่อนเลือกแนวทาง
เครื่องมือระดับโรงพยาบาลและการกำกับดูแล Helios II เป็นเครื่องที่ขึ้นทะเบียนและใช้งานภายใต้การดูแลของแพทย์ที่โรงพยาบาลศัลยกรรมตกแต่งกมล ไม่ใช่เครื่องเช่าที่ให้เจ้าหน้าที่เทคนิคเป็นผู้ใช้
ประสบการณ์กับผิวคนเอเชียและผิวสีเข้ม ผิวระดับ Fitzpatrick III–V มีความเสี่ยงสูงกว่าที่จะเกิดเม็ดสีย้อนกลับหลังเลเซอร์ การรักษาผิวแบบนี้ทุกวันในประเทศที่เป็นผิวส่วนใหญ่ของประชากร เป็นข้อได้เปรียบในทางปฏิบัติ
แผนการรักษา ไม่ใช่การทำครั้งเดียว งานเรื่องเม็ดสีต้องรวมการกันแดด ยาทา และเลเซอร์ ไปตามลำดับ คุณจะกลับไปพร้อมแผนและผู้ประสานงานที่ช่วยจัดตารางให้
อยู่ในที่เดียวกันทั้งหมด หากคุณกำลังพิจารณาการรักษาหน้าและลำคอแบบไม่ผ่าตัด การฟื้นฟูผิวมือ หรือการทำสีหัวนมให้จางลง สามารถจัดตารางในการมาครั้งเดียวกันได้
คำถามที่พบบ่อย
ฝ้ารักษาให้หายขาดได้ไหม
ฝ้าดีขึ้นได้มาก แต่มักกลับมาเป็นซ้ำ โดยเฉพาะเมื่อโดนแดดหรือฮอร์โมนเปลี่ยน การป้องกันแสงแดดระยะยาวและการรักษาต่อเนื่องช่วยควบคุมได้
ทำเลเซอร์เจ็บไหม
ผู้เข้ารับการรักษาส่วนใหญ่เทียบว่าเหมือนหนังยางดีดที่ผิว หรือเหมือนถูกจิ้มเบา ๆ มีการทายาชาสำหรับบริเวณที่ไว และแต่ละครั้งใช้เวลาไม่นาน
จะเห็นความต่างเมื่อไร
กระและจุดด่างดำที่อยู่ตื้นมักเข้มขึ้น เป็นสะเก็ด และหลุดออกภายใน 1–2 สัปดาห์หลังครั้งแรก เหลือผิวที่กระจ่างขึ้นอยู่ข้างใต้ ส่วนฝ้าเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไป ควรคาดหวังความดีขึ้นที่มองเห็นได้ตลอดหลายครั้ง
ปลอดภัยกับผิวสีเข้มไหม
ปลอดภัย หากตั้งค่าถูกต้อง ความยาวคลื่น 1064 นาโนเมตรเป็นตัวเลือกมาตรฐานสำหรับผิวสีเข้มโดยเฉพาะ เพราะมีโอกาสทำร้ายเนื้อเยื่อโดยรอบน้อยกว่า การประเมินสำคัญกว่าตัวเครื่อง
ทำเลเซอร์ระหว่างตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรได้ไหม
ควรปรึกษาแพทย์ก่อน เรตินอยด์และไฮโดรควิโนนเป็นยาที่หลีกเลี่ยงในระหว่างตั้งครรภ์ และฝ้าที่เกี่ยวกับการตั้งครรภ์มักจางลงเองหลังคลอด การรอจึงเป็นทางเลือกที่ดีกว่าในหลายกรณี ไม่ควรเสียเงินกับคอร์สในช่วงที่ฮอร์โมนยังเป็นตัวขับเคลื่อนอยู่
ทำไมฝ้ากลับมาทุกครั้งที่หยุดดูแล
เพราะตัวขับเคลื่อนไม่ได้หายไป ทั้งรังสียูวี แสงที่มองเห็นได้ ความร้อน และฮอร์โมน ยังอยู่เหมือนเดิม ในบ้านเราเรื่องนี้ชัดเจนเป็นพิเศษ เพราะรังสียูวีสูงตลอดปีและความร้อนเป็นสิ่งที่เลี่ยงยาก สิ่งที่ทำให้ผลอยู่ได้จริงคือการกันแดดที่ทำต่อเนื่องและแผนดูแลระยะยาว ไม่ใช่จำนวนครั้งที่ยิงเลเซอร์ ข้อนี้ควรเข้าใจก่อนเริ่ม เพราะเป็นความเข้าใจผิดที่ทำให้คนผิดหวังกับการรักษาที่จริง ๆ ได้ผล
ทำเลเซอร์แล้วต้องพักฟื้นไหม
เลเซอร์รักษาฝ้าแบบพลังงานต่ำแทบไม่ต้องพักฟื้น ส่วนการรักษากระหรือจุดด่างดำอาจมีสะเก็ดเล็ก ๆ 1–2 สัปดาห์
อยู่ต่างจังหวัด ต้องเข้ามากี่ครั้ง
คอร์สเลเซอร์โดยทั่วไป 3–5 ครั้ง ห่างกัน 4–6 สัปดาห์ จึงต้องวางแผนเดินทางประมาณ 4–7 เดือน ข้อดีคือแต่ละครั้งใช้เวลาไม่นานและมาแบบไปกลับวันเดียวได้ และส่วนที่สำคัญที่สุดของการรักษา คือยาทาและการกันแดด ทำต่อที่บ้านได้ทั้งหมด ควรวางแผนให้การเข้ามาแต่ละครั้งได้พบแพทย์เพื่อประเมินและปรับยาด้วย ไม่ใช่มายิงเลเซอร์เพียงอย่างเดียว
