การเสริมหน้าอกสำหรับหญิงข้ามเพศ หรือที่มักเรียกว่า “top surgery” เป็นขั้นตอนสำคัญของการยืนยันเพศ และช่วยบรรเทาความรู้สึกไม่สอดคล้องกับร่างกายของตัวเอง เพราะทำให้รูปร่างสอดคล้องกับเพศที่เป็นมากขึ้น
การเสริมหน้าอกในกลุ่มนี้แตกต่างและซับซ้อนกว่าการเสริมหน้าอกทั่วไปที่คลินิกส่วนใหญ่ให้บริการอย่างชัดเจน เพราะกายวิภาค ขนาดตัว และรูปทรงโครงอกไม่เหมือนกัน จึงจำเป็นต้องเป็นแพทย์ที่ทำด้านนี้เป็นหลัก ทีมแพทย์ของเราผ่านการฝึกอบรมเฉพาะทาง มีสายตาด้านสัดส่วน และมีประสบการณ์การผ่าตัดกลุ่มนี้จำนวนมาก
สิ่งที่ควรทราบก่อนตัดสินใจ คือควรใช้ฮอร์โมนบำบัด (HRT) มาอย่างน้อย 1 ปีก่อนผ่าตัด เพราะการใช้ฮอร์โมนเพียงอย่างเดียวแทบไม่เคยให้ขนาดและรูปทรงหน้าอกตามที่ผู้เข้ารับการผ่าตัดส่วนใหญ่ต้องการ จึงมักต้องใช้การผ่าตัดร่วมด้วย
การผ่าตัดใช้เทคนิคเฉพาะและประสบการณ์สูงเพื่อให้ทั้งสองข้างสมดุลกัน โดยปรับตำแหน่ง ขนาด และรูปทรงของหัวนมและปานนมให้สัมพันธ์กับแนวหัวไหล่
ตำแหน่งแผลผ่าตัดจากการเสริมหน้าอก ชายเป็นหญิง มี 3 แบบ คือ
- แผลรอบปานนม (periareolar): ลงแผลรอบขอบหัวนม
- แผลใต้รักแร้ (transaxillary): ลงแผลในร่องรักแร้
- แผลใต้ราวนม (inframammary): ลงแผลในร่องใต้ฐานหน้าอก
การเลือกขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งขนาดที่ต้องการเพิ่ม กายวิภาคของแต่ละคน ชนิดของซิลิโคนที่เลือก และแผนการผ่าตัดโดยรวม เราเลือกวิธีที่รุกล้ำน้อยที่สุดและลดความชัดของแผลเป็นให้มากที่สุดเสมอ
ตำแหน่งวางซิลิโคน
- ใต้เนื้อเยื่อหน้าอก
- ใต้กล้ามเนื้อหน้าอก
- แบบ dual plane คือใต้กล้ามเนื้อบางส่วนและใต้เนื้อเยื่อบางส่วน
คุณสมบัติของผู้ที่ต้องการเสริมหน้าอก ชายเป็นหญิง
- ใช้ฮอร์โมนมาอย่างน้อย 1 ปีก่อนผ่าตัด
- สุขภาพแข็งแรง
- มีความคาดหวังต่อผลลัพธ์ที่สมเหตุสมผล
- อายุ 18 ปีขึ้นไป
การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด
- ปรึกษาแพทย์เพื่อเลือกแนวทางที่เหมาะกับเป้าหมายและกายวิภาคของคุณ
- ตรวจร่างกายเพื่อยืนยันว่าไม่มีภาวะที่กระทบต่อการผ่าตัด
- หยุดยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด เช่น แอสไพริน ไอบูโพรเฟน วิตามินและสมุนไพรบางชนิด อย่างน้อย 2 สัปดาห์ก่อนผ่าตัด
ขั้นตอนการผ่าตัด
1. ดมยาสลบ
2. เปิดแผลตามตำแหน่งที่เลือกไว้ การวางซิลิโคนเพื่อเสริมหน้าอกให้เป็นหญิง ส่วนใหญ่มักอยู่ใต้กล้ามเนื้อ (95%) แม้ว่าการเสริมหน้าอกในหญิงข้ามเพศและผู้หญิงทั่วไป มีวิธีการผ่าตัดที่ไม่แตกต่างกันนัก แต่ลักษณะโครงสร้างทางกายภาพนั้นแตกต่างกัน กล้ามเนื้อของหญิงข้ามเพศนั้นจะตึง และมีไขมันน้อยกว่าผู้หญิง เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดสำหรับการเสริมหน้าอกให้เหมือนผู้หญิง จึงมีเทคนิคทางเลือกที่หลากหลาย ในการศัลยกรรมหน้าอกตามความต้องการของแต่ละบุคคล ผู้ที่เข้ารับการผ่าตัดควรทราบว่าการศัลยกรรมเสริมหน้าอก ชายเป็นหญิง ไม่สามารถเลียนแบบเต้านมของผู้หญิงอย่างสมบูรณ์แบบ
ระยะเวลาของการผ่าตัดเสริมหน้าอก ชายเป็นหญิง ประมาณ 1-2 ชั่วโมง
การดูแลตัวเองหลังผ่าตัด
- รักษาความสะอาดบริเวณแผลและเลี่ยงไม่ให้แผลเปียกในช่วงวันแรก ๆ
- ตัดไหม 7 วันหลังผ่าตัด
- มาพบแพทย์ตามนัดทุกครั้ง
- นวดหน้าอกทุกวันอย่างน้อย 3 เดือน เพื่อลดโอกาสเกิดพังผืดหดรัด (capsular contracture)
- ใส่ชุดกระชับที่ได้รับอย่างน้อย 1-2 เดือนหลังผ่าตัด
- ห้ามยกหรือหิ้วของหนักเกิน 2-3 กก. อย่างน้อย 2 เดือน เพื่อไม่ให้ซิลิโคนเคลื่อนขึ้นด้านบน
ความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อน
พบได้น้อย แต่ควรทราบก่อนตัดสินใจ
- อาการบวม
- รอยช้ำ
- ก้อนเลือดคั่ง (hematoma)
- เลือดออก
- การติดเชื้อ
- แผลหายช้า
- ความไม่เท่ากันของทั้งสองข้าง
- อาการปวด
- แผลเป็น ซึ่งบางกรณีอาจหนา แดง หรือเจ็บ และอาจต้องแก้ไขด้วยการผ่าตัดเพิ่ม
- ความรู้สึกที่หน้าอกหรือหัวนมลดลงหรือหายไป ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชั่วคราว
- พังผืดหดรัด (capsular contracture) คือเนื้อเยื่อพังผืดที่รัดรอบซิลิโคน อาจทำให้รู้สึกแข็ง ไม่สบาย และรูปทรงเปลี่ยน
- ปัญหาจากตัวซิลิโคนเอง
- ความเสี่ยงจากการดมยาสลบ
ระยะพักฟื้น
หลังการผ่าตัดเสริมหน้าอก ชายเป็นหญิง คนไข้จะเจ็บบริเวณหน้าอก 2-3 วัน คนไข้สามารถรับประทานยาแก้ปวดอย่างแรงได้ คนไข้อาจรู้สึกเจ็บเมื่อเคลื่อนไหวร่างกายหลังผ่าตัด 2-3 วันแรก เนื่องจากกล้ามเนื้อหน้าอกฉีกขาดจากการผ่าตัด อาการเช่นนี้จะดีขึ้นภายใน 1 สัปดาห์ คนไข้สามารถออกกำลังกาย และใช้ชีวิตได้ตามปกติหลังผ่าตัดแล้ว 2 เดือน คนไข้ควรนวดหน้าอกทุกวันเพื่อป้องกันกล้ามเนื้อทรวงอกยึดติด ห้ามยกของหนัก เพราะจะทำให้เต้านมผิดตำแหน่ง
ภาพก่อน-หลัง การเสริมหน้าอก ชายเป็นหญิง
วีดิทัศน์: การเสริมหน้าอก ชายเป็นหญิง
ทำไมการเสริมหน้าอกสำหรับหญิงข้ามเพศเป็นการผ่าตัดยอดนิยมของโรงพยาบาลกมล
โรงพยาบาลกมลเป็นที่ไว้วางใจด้านการผ่าตัดยืนยันเพศจากผู้เข้ารับบริการทั้งในประเทศและทั่วโลก การผ่าตัดนี้ปรับโครงอกให้มีรูปทรงแบบผู้หญิง ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของการข้ามเพศสำหรับหลายคน การสร้างหน้าอกให้หญิงข้ามเพศเป็นงานที่ท้าทาย เพราะโครงอกของเพศชายและเพศหญิงต่างกันมาก และต้องอาศัยความเชี่ยวชาญจริง แพทย์ของเรามีประสบการณ์ในการปรับโครงอกที่มีหัวไหล่กว้าง หัวนมและปานนมเล็ก ให้กลายเป็นหน้าอกที่ดูเป็นผู้หญิงอย่างเป็นธรรมชาติ
ผลลัพธ์ที่ดูเป็นธรรมชาติต้องอาศัยการวางตำแหน่งซิลิโคนอย่างประณีต ให้สมดุลกับหัวไหล่ สัดส่วนโครงอก และตำแหน่งหัวนม เป้าหมายคือความเป็นธรรมชาติ ไม่ใช่ทรงที่ดูปลอม เราเลือกขนาดและรูปทรงซิลิโคนให้เข้ากับสรีระของแต่ละคน เพื่อผลลัพธ์ที่สมดุลและใส่เสื้อผ้าได้อย่างมั่นใจ
โรงพยาบาลมีความพร้อมด้านสถานที่ ทีมดูแล และสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยและเป็นส่วนตัว ใช้เทคนิคและเทคโนโลยีปัจจุบันเพื่อผลลัพธ์ที่ดีที่สุด รวมถึงการดูแลหลังผ่าตัดอย่างต่อเนื่อง ทั้งการสอนวิธีนวดหน้าอกให้ทรงยังนุ่มและดูเป็นธรรมชาติ นอกจากนี้โรงพยาบาลกมลยังเป็นหนึ่งในไม่กี่แห่งในประเทศไทยที่ได้รับการรับรองจาก Joint Commission International (JCI) ซึ่งกำหนดมาตรฐานเข้มงวดด้านคุณภาพการรักษาและความปลอดภัยของผู้ป่วย
คำถามที่พบบ่อย
Q: ต้องใช้ฮอร์โมนก่อนเสริมหน้าอกไหม
ควรใช้ฮอร์โมนบำบัด (HRT) มาอย่างน้อย 1 ปีก่อนผ่าตัด เพื่อเต้านมและผิวบริเวณหน้าอกขยายตัว ส่วนใหญ่การเติบโตจะชะลอตัวลงหลังประมาณ 1–2 ปี การรอให้ถึงช่วงนี้ช่วยให้แพทย์เห็นขนาดตั้งต้นที่แท้จริง แพทย์จึงจะสามารถวางแผนขนาดและตำแหน่งซิลิโคนจากฐานที่นิ่งแล้วได้ การใช้ฮอร์โมนเพียงอย่างเดียวมักไม่ให้ขนาดและทรงตามที่ต้องการ แต่การเริ่มจากฐานฮอร์โมนที่คงที่จะทำให้ผลลัพธ์ดูเป็นธรรมชาติที่สุด
Q: ต่างจากการเสริมหน้าอกของผู้หญิงทั่วไปอย่างไร
เป้าหมายเหมือนกันคือหน้าอกที่อิ่มและดูเป็นผู้หญิง แต่กายวิภาคต่างกันมาก โครงอกแบบเพศชายกว้างกว่า ระยะห่างระหว่างหัวนมมากกว่า ปานนมเล็กกว่า มีเนื้อเยื่อเต้านมเดิมน้อยกว่า และกล้ามเนื้อหน้าอกพัฒนามากกว่า การเลือกซิลิโคน การสร้างโพรง และการจัดตำแหน่งหัวนมจึงต้องใช้แนวทางที่ต่างออกไปและเฉพาะทางกว่า เพื่อให้ได้ทรงที่สมดุลและเป็นธรรมชาติ นี่คือเหตุผลที่ควรเลือกแพทย์ที่ทำการเสริมหน้าอกให้หญิงข้ามเพศเป็นหลัก
Q: จะเลือกขนาดซิลิโคนอย่างไรให้ดูเป็นธรรมชาติ
ขนาดที่เหมาะสมขึ้นกับความกว้างของหน้าอก ความยืดหยุ่นของผิว ปริมาณเนื้อเยื่อที่มีอยู่ และสัดส่วนกับหัวไหล่ ไม่ใช่แค่ตัวเลข cc ที่ต้องการ ในวันปรึกษาแพทย์จะวัดโครงอกและให้ลองซิลิโคนตัวอย่าง (sizer) เพื่อให้เห็นภาพก่อนตัดสินใจ ถ้าเลือกขนาดใหญ่เกินโครงอก อาจเสี่ยงให้ซิลิโคนเห็นขอบหรือหย่อนเร็วขึ้น
Q: แผลเป็นจะเห็นชัดไหม
เราลดความชัดของแผลเป็นในทุกเทคนิค มีตำแหน่งแผลให้เลือก 3 แบบ คือ รอบปานนม ใต้รักแร้ และในร่องใต้ราวนม ซึ่งเลือกตามกายวิภาค ชนิดของซิลิโคน และขนาดที่ต้องการเพิ่ม ทุกวิธีมีแผลเป็นอยู่บ้าง แต่วางแผลในตำแหน่งที่มองเห็นได้ยากที่สุด และแผลเป็นจะจางลงเมื่อเวลาผ่านไป
Q: พังผืดหดรัดคืออะไร ลดความเสี่ยงได้อย่างไร
พังผืดหดรัด (capsular contracture) คือภาวะที่เนื้อเยื่อพังผืดก่อตัวรัดรอบซิลิโคนแน่นเกินไป ทำให้รู้สึกแข็ง ไม่สบาย หรือรูปทรงเปลี่ยน เป็นหนึ่งในความเสี่ยงระยะยาวที่พบได้กับการเสริมหน้าอกทุกแบบ วิธีลดความเสี่ยงคือนวดหน้าอกทุกวันอย่างน้อย 3 เดือนแรก ใส่ชุดกระชับตามที่แพทย์กำหนด และมาพบแพทย์ตามนัดเพื่อติดตามผล
Q: พักฟื้นนานไหม กลับไปทำกิจกรรมปกติได้เมื่อไร
จะเจ็บหน้าอกในช่วงสองสามวันแรก ควบคุมได้ด้วยยาแก้ปวดที่เราจัดให้ และดีขึ้นชัดเจนหลังประมาณ 1 สัปดาห์ ตัดไหมประมาณวันที่ 7 กิจวัตรประจำวันเบา ๆ ทำได้เมื่อรู้สึกสบายตัว แต่ต้องเลี่ยงการยกของหนักเกิน 2-3 กก. ประมาณ 2 เดือน เพื่อให้ซิลิโคนอยู่ในตำแหน่งที่ดี และรออีกราว 2 เดือนก่อนกลับไปออกกำลังกายตามปกติ งานออฟฟิศส่วนใหญ่กลับไปทำได้ก่อนหน้านั้นนานแล้ว
Q: ทำพร้อมกับการผ่าตัดยืนยันเพศอื่นได้ไหม
ทำได้ในบางกรณี หลายคนเลือกเสริมหน้าอกพร้อมศัลยกรรมปรับรูปหน้าให้เป็นผู้หญิง (FFS) หรือการผ่าตัดแปลงเพศ (SRS) เพื่อพักฟื้นครั้งเดียว แต่แพทย์จะพิจารณาระยะเวลาดมยาสลบรวมและสุขภาพโดยรวมก่อน ดูภาพรวมการวางแผนได้ที่หน้าการประเมินก่อนผ่าตัดยืนยันเพศ
Q: ซิลิโคนอยู่ได้นานแค่ไหน ต้องเปลี่ยนไหม และยังตรวจแมมโมแกรมได้หรือไม่
ซิลิโคนไม่มีวันหมดอายุตายตัว และไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนตามรอบเวลา แต่ก็ไม่ใช่อุปกรณ์ที่อยู่ได้ตลอดชีวิต หากมีพังผืดหดรัด ซิลิโคนรั่ว หรือต้องการเปลี่ยนขนาด สามารถผ่าตัดแก้ไขหรือเปลี่ยนซิลิโคนได้ ควรตรวจติดตามด้วยอัลตราซาวด์หรือ MRI เป็นระยะตามที่แพทย์แนะนำ ผู้ที่ใช้ฮอร์โมนยังควรตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมตามวัย ตรวจแมมโมแกรมได้ตามปกติ เพียงแจ้งเจ้าหน้าที่ว่ามีซิลิโคน
Q: อยู่ต่างจังหวัด วางแผนเดินทางอย่างไร
ส่งข้อมูลและรูปเบื้องต้นเพื่อปรึกษาล่วงหน้าทางออนไลน์ได้ แล้วนัดตรวจร่างกายกับแพทย์เมื่อเข้ามาถึงกรุงเทพฯ ควรเผื่อเวลาให้ครอบคลุมการตัดไหมประมาณวันที่ 7 และนัดติดตามผลช่วงแรก ทีมงานช่วยจัดตารางและแนะนำที่พักใกล้โรงพยาบาลได้ ดูข้อมูลการเตรียมตัวเดินทางได้ที่กมลทริป
